Zalecenia jakościowe dla ozdobnego materiału szkółkarskiego
– ważna pozycja w branżowej bibliotece.
Fot. Oktawia Wasielewska
14.6.2024
W ostatnich latach do kilku dużych, polskich miast jak: Warszawa, Wrocław, Kraków, które zapoczątkowały wdrażanie standaryzacji działań związanych z zielenią miejską, w trosce o wysoką jakość dostarczanych usług dołączyły mniejsze miasta i gminy. Podstawowe aspekty w miejscowych standardach związanych z utrzymaniem zieleni są oparte na bazowej wiedzy ogrodniczej. Warto podkreślić, że wartością dla danej lokalizacji jest indywidualny charakter dokumentacji przygotowanej przy zaangażowaniu lokalnych władz i lokalnych ośrodków naukowych i przede wszystkim uwzględniający specyfikę konkretnego terenu.
Zdarza się, że fundacje, stowarzyszenia i inne organizacje pozarządowe, specjalizujące się w działaniach związanych z ekologią i przyrodą wspierają instytucje publiczne w opracowaniu, publikacji i promocji tych cennych zbiorów dokumentacji.
Duże miasta – pionierzy standardów stale podnoszą jakość swoich publikacji, rozszerzają o nowe obszary bądź uwzględniają pojawiające się trendy. To ważne, zwłaszcza w zakresie stosowania nowych, proekologicznych rozwiązań. Standardy nie są zamkniętym opracowaniem, ale żyją wraz ze zmieniającym się otoczeniem, wynikami badań, czasami głosem społecznym.
Przy wdrażaniu planów związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni w miastach, monitoringiem realizacji, potrzebą zrównoważonej pielęgnacji zieleni istotne są zaangażowanie wielu pokrewnych branż, szersze kompetencje niż ogrodnicze i zespołowe działanie.
Podobnie wspólny język międzybranżowej komunikacji – od wytycznych projektowych po odbiór realizacji – to fundament gwarantujący efektywny proces. Ten wspólny język to standaryzacja procesu od A do Z, wyznaczająca konkretne i przede wszystkim spójne cele, ramy, etapy, terminologię, wyniki analiz i co ważne czytelne dla poszczególnych, często następujących po sobie uczestników przedsięwzięć inwestycyjnych. Procedura przetargowa opracowana według konkretnych wytycznych daje jasność w zakresie oczekiwań inwestora.
Zmieniające się warunki klimatyczne wymuszają od instytucji zarządzających zielenią w miastach zapewnienie wysokiej jakości realizowanych zadań. W obliczu obciążeń atmosferycznych większego znaczenia nabiera praktyczny aspekt zadań ogrodniczych w terenie związanych z sadzeniem, zabezpieczaniem roślin i ich stref korzeniowych (włączając istniejące rośliny).
Bardzo ważne są kwestie związane z samą szatą roślinną – dobór gatunkowy, proces zamówień w szkółkach roślin, a także kontrola jakościowa materiału roślinnego. W tym zakresie warto sięgnąć po publikację przygotowaną przez grono fachowców reprezentujące branżę szkółkarską – „Zalecenia jakościowe dla ozdobnego materiału szkółkarskiego”. Publikacja jest rekomendowana przez Związek Szkółkarzy Polskich i zawiera specyficzne branżowe zagadnienia: język, symbole, oznaczenia, pomocne rysunki, czyli wszelkie parametry ułatwiające efektywną komunikację podczas realizacji działań związanych z obrotem materiałem roślinnym.
Wymagające warunki miejskie zobowiązują instytucje do popularyzacji rozwiązań z zakresu gospodarki cyrkularnej, recyklingu materiałów, fitosocjologii, utrzymania zbiorników wodnych, rozwiązań błękitno-zielonej infrastruktury w miejskich przestrzeniach. W takich przypadkach standardy uczą, inspirują, rekomendują sprawdzone rozwiązania. Do opracowania standardów zapraszani są eksperci, naukowcy specjalizujący się w dyscyplinach przyrodniczych, a także wykonawcy. Zdarza się, że wyniki fachowych analiz, już wdrożonych, pionierskich rozwiązań w mieście, dostarczają faktów i argumentów do kształtowania szerszej wizji urbanistycznej miast.
Przy wdrażaniu takich rozwiązań i zagadnień jak: łąki kwietne, wieloletnie założenia bylinowe, ogrody deszczowe, renaturyzacja miejskich rzek lub mokradeł w miastach, utrzymanie linii brzegowych zbiorników, budowanie ciągów ścieżek ekologicznych standardy ich tworzenia wydają się fundamentem wyjściowym dla ekip realizacyjnych. Standaryzacja wytycznych i ich wprowadzanie w życie ułatwia także późniejszą ocenę efektów już po realizacji. Korzyścią jest także możliwość analizy jakościowej według spójnych kryteriów w ujęciu geograficznym danej aglomeracji. Instytucje zarządzające miejską zielenią lub organizacje proekologiczne promują wykorzystanie standardów. Są cenną uzupełniającą wiedzą.
Standardy z powodzeniem mogą być wykorzystane w innych mniejszych ośrodkach, nie tylko miejskich. Duże miasta „wyznaczają standardy” w standardach. Coraz częściej faktem jest, że w przetargowych opisach przedmiotu zamówienia właśnie standardy stają się integralnymi załącznikami umów. Stają się punktem odniesienia do późniejszych etapów związanych z odbiorem robót czy pielęgnacją.
Standardy z powodzeniem mogą być wykorzystywane przez przedstawicieli spoza sektora publicznego – architektów krajobrazu, szkółkarzy, właścicieli firm ogrodniczych, a także studentów. Poprawne zasady zakładania zieleni – niezależnie od skali działania i formy własności terenu (ogrody prywatne, komercyjne osiedlowe lub biurowe skwery) to przydatne filary wiedzy uczestników zielonej branży. Wtedy precyzyjny opis etapów realizacji inwestycji, spójność i czytelność dokumentacji, wspólny międzybranżowy mianownik w komunikacji są zawsze dodatkowymi korzyściami.
Poniżej inki do ogólnie dostępnych standardów z różnych polskich miast:
zzw.waw.pl/baza-wiedzy/zielone-standardy/
Standardy utrzymania terenów zieleni w miastach (sendzimir.org.pl)
ZZM – Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie – Standardy utrzymania
Bydgoskie_Standardy_Zieleni_2024.pdf (www.bydgoszcz.pl)
Standardy dotyczące zieleni – Oficjalna strona internetowa Miasta Kielce
Standardy zieleni – Zielone Miasto (szczecin.eu)
Serwis Urzędu Miasta Olsztyna: Standardy Zieleni Olsztyna
Zarządzenie nr 51/4/2022 Prezydenta Miasta Lublin z dnia 14 kwietnia 2022 r. w sprawie wprowadzenia standardów zakładania i pielęgnacji terenów zieleni w mieście Lublin – „Zieleń miejska-standardy” / BIP Urząd Miasta Lublin
(Microsoft Word – 2018.10.25 III.2 Standardy zak\263adania i piel\352gnacji teren\363w zieleni .docx) (konsultacje.torun.pl)
Standardy dbania o przestrzeń miejską – Konin. Tu płynie energia (www.konin.pl)
Standardy zieleni w Koninie
STANDARDY TOM I analizy 10-04.pdf (www.cieszyn.pl)
Tekst:
Oktawia Wasielewska
dyplomowana projektantka ogrodów
Certyfikowana specjalistka terenów zieleni
Członkini Zarządu SAK
Wraz ze zwiększającą się potrzebą kontaktu człowieka z naturą, rosnącym udziałem terenów zieleni w miastach, zwiększającym się zainteresowaniem „zielonymi” działaniami w ramach budżetów obywatelskich rośnie potrzeba, a wręcz konieczność objęcia tych obszarów w precyzyjne ramy branżowe. Standaryzacja procesów i poszczególnych działań ułatwia prace wszystkim zaangażowanym uczestnikom inwestycji. Warto sięgać po fachowe i pomocne zbiory wytycznych postępowania z zielenią. W praktycznym zastosowaniu umożliwiają harmonijną komunikację pomiędzy branżami.
W przypadku nowych rozwiązań przyrodniczych, ich skuteczność często zależy od jasnych wytycznych jak je zaprojektować, wykonać i pielęgnować. A błędy, wynikające z nieporozumień mogą słono kosztować!
Coraz więcej miast na mapie standardów
W ostatnich latach do kilku dużych, polskich miast jak: Warszawa, Wrocław, Kraków, które zapoczątkowały wdrażanie standaryzacji działań związanych z zielenią miejską, w trosce o wysoką jakość dostarczanych usług dołączyły mniejsze miasta i gminy. Podstawowe aspekty w miejscowych standardach związanych z utrzymaniem zieleni są oparte na bazowej wiedzy ogrodniczej. Warto podkreślić, że wartością dla danej lokalizacji jest indywidualny charakter dokumentacji przygotowanej przy zaangażowaniu lokalnych władz i lokalnych ośrodków naukowych i przede wszystkim uwzględniający specyfikę konkretnego terenu.
Zdarza się, że fundacje, stowarzyszenia i inne organizacje pozarządowe, specjalizujące się w działaniach związanych z ekologią i przyrodą wspierają instytucje publiczne w opracowaniu, publikacji i promocji tych cennych zbiorów dokumentacji.
Duże miasta – pionierzy standardów stale podnoszą jakość swoich publikacji, rozszerzają o nowe obszary bądź uwzględniają pojawiające się trendy. To ważne, zwłaszcza w zakresie stosowania nowych, proekologicznych rozwiązań. Standardy nie są zamkniętym opracowaniem, ale żyją wraz ze zmieniającym się otoczeniem, wynikami badań, czasami głosem społecznym.
Ogrodnicza wiedza to podstawa, ale nie tylko!
Przy wdrażaniu planów związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni w miastach, monitoringiem realizacji, potrzebą zrównoważonej pielęgnacji zieleni istotne są zaangażowanie wielu pokrewnych branż, szersze kompetencje niż ogrodnicze i zespołowe działanie.
Podobnie wspólny język międzybranżowej komunikacji – od wytycznych projektowych po odbiór realizacji – to fundament gwarantujący efektywny proces. Ten wspólny język to standaryzacja procesu od A do Z, wyznaczająca konkretne i przede wszystkim spójne cele, ramy, etapy, terminologię, wyniki analiz i co ważne czytelne dla poszczególnych, często następujących po sobie uczestników przedsięwzięć inwestycyjnych. Procedura przetargowa opracowana według konkretnych wytycznych daje jasność w zakresie oczekiwań inwestora.
Zmieniające się warunki klimatyczne wymuszają od instytucji zarządzających zielenią w miastach zapewnienie wysokiej jakości realizowanych zadań. W obliczu obciążeń atmosferycznych większego znaczenia nabiera praktyczny aspekt zadań ogrodniczych w terenie związanych z sadzeniem, zabezpieczaniem roślin i ich stref korzeniowych (włączając istniejące rośliny).
Bardzo ważne są kwestie związane z samą szatą roślinną – dobór gatunkowy, proces zamówień w szkółkach roślin, a także kontrola jakościowa materiału roślinnego. W tym zakresie warto sięgnąć po publikację przygotowaną przez grono fachowców reprezentujące branżę szkółkarską – „Zalecenia jakościowe dla ozdobnego materiału szkółkarskiego”. Publikacja jest rekomendowana przez Związek Szkółkarzy Polskich i zawiera specyficzne branżowe zagadnienia: język, symbole, oznaczenia, pomocne rysunki, czyli wszelkie parametry ułatwiające efektywną komunikację podczas realizacji działań związanych z obrotem materiałem roślinnym.
Parametry w zamówieniach materiału roślinnego – wspólny język między projektantem a szkółkarzem. Fot. Oktawia Wasielewska
Standardy w obliczu skutków zmian klimatu
Wymagające warunki miejskie zobowiązują instytucje do popularyzacji rozwiązań z zakresu gospodarki cyrkularnej, recyklingu materiałów, fitosocjologii, utrzymania zbiorników wodnych, rozwiązań błękitno-zielonej infrastruktury w miejskich przestrzeniach. W takich przypadkach standardy uczą, inspirują, rekomendują sprawdzone rozwiązania. Do opracowania standardów zapraszani są eksperci, naukowcy specjalizujący się w dyscyplinach przyrodniczych, a także wykonawcy. Zdarza się, że wyniki fachowych analiz, już wdrożonych, pionierskich rozwiązań w mieście, dostarczają faktów i argumentów do kształtowania szerszej wizji urbanistycznej miast.
Przy wdrażaniu takich rozwiązań i zagadnień jak: łąki kwietne, wieloletnie założenia bylinowe, ogrody deszczowe, renaturyzacja miejskich rzek lub mokradeł w miastach, utrzymanie linii brzegowych zbiorników, budowanie ciągów ścieżek ekologicznych standardy ich tworzenia wydają się fundamentem wyjściowym dla ekip realizacyjnych. Standaryzacja wytycznych i ich wprowadzanie w życie ułatwia także późniejszą ocenę efektów już po realizacji. Korzyścią jest także możliwość analizy jakościowej według spójnych kryteriów w ujęciu geograficznym danej aglomeracji. Instytucje zarządzające miejską zielenią lub organizacje proekologiczne promują wykorzystanie standardów. Są cenną uzupełniającą wiedzą.
Miasta z zielenią w dobrych rękach standardów
Standardy z powodzeniem mogą być wykorzystane w innych mniejszych ośrodkach, nie tylko miejskich. Duże miasta „wyznaczają standardy” w standardach. Coraz częściej faktem jest, że w przetargowych opisach przedmiotu zamówienia właśnie standardy stają się integralnymi załącznikami umów. Stają się punktem odniesienia do późniejszych etapów związanych z odbiorem robót czy pielęgnacją.
Standardy z powodzeniem mogą być wykorzystywane przez przedstawicieli spoza sektora publicznego – architektów krajobrazu, szkółkarzy, właścicieli firm ogrodniczych, a także studentów. Poprawne zasady zakładania zieleni – niezależnie od skali działania i formy własności terenu (ogrody prywatne, komercyjne osiedlowe lub biurowe skwery) to przydatne filary wiedzy uczestników zielonej branży. Wtedy precyzyjny opis etapów realizacji inwestycji, spójność i czytelność dokumentacji, wspólny międzybranżowy mianownik w komunikacji są zawsze dodatkowymi korzyściami.
Poniżej inki do ogólnie dostępnych standardów z różnych polskich miast:
- Warszawa wraz niedawno rozszerzoną bazą wiedzy o procedury związane z pielęgnacją i cięciem drzew, a wcześniej cennym dokumentem poświęconym efektywnemu przebiegowi procesu inwestycyjnego.
zzw.waw.pl/baza-wiedzy/zielone-standardy/
- Wrocław, Kraków opracowany ze wsparciem Fundacji Sendzimira.
Standardy utrzymania terenów zieleni w miastach (sendzimir.org.pl)
ZZM – Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie – Standardy utrzymania
- Bydgoszcz
Bydgoskie_Standardy_Zieleni_2024.pdf (www.bydgoszcz.pl)
- Kielce
Standardy dotyczące zieleni – Oficjalna strona internetowa Miasta Kielce
- Szczecin
Standardy zieleni – Zielone Miasto (szczecin.eu)
- Olsztyn
Serwis Urzędu Miasta Olsztyna: Standardy Zieleni Olsztyna
- Lublin
Zarządzenie nr 51/4/2022 Prezydenta Miasta Lublin z dnia 14 kwietnia 2022 r. w sprawie wprowadzenia standardów zakładania i pielęgnacji terenów zieleni w mieście Lublin – „Zieleń miejska-standardy” / BIP Urząd Miasta Lublin
- Toruń
(Microsoft Word – 2018.10.25 III.2 Standardy zak\263adania i piel\352gnacji teren\363w zieleni .docx) (konsultacje.torun.pl)
- Konin
Standardy dbania o przestrzeń miejską – Konin. Tu płynie energia (www.konin.pl)
Standardy zieleni w Koninie
- Cieszyn
STANDARDY TOM I analizy 10-04.pdf (www.cieszyn.pl)
Tekst:
Oktawia Wasielewska
dyplomowana projektantka ogrodów
Certyfikowana specjalistka terenów zieleni
Członkini Zarządu SAK
