Tężnia solankowa w Orzyszu to jeden z projektów zgłoszonych do polskiej edycji konkursu Green Cities Europe Award 2025. Zgodnie z zapowiedzią rozpoczęliśmy prezentację wszystkich kandydatur, które pokazują, jak lokalne samorządy i instytucje oraz inwestorzy prywatni tworzą bardziej zielone, zdrowe i przyjazne miasta. Projekt z Orzysza doskonale wpisuje się w idee konkursu, łącząc funkcje prozdrowotne, społeczne i środowiskowe w nowoczesnej przestrzeni publicznej.
Nowa tężnia solankowa w Orzyszu to inwestycja, która łączy zdrowie mieszkańców, rozwój zielonej infrastruktury oraz adaptację miasta do zmian klimatu. Projekt, zrealizowany w 2025 roku, stał się ważnym punktem rekreacyjnym i społecznym oraz dowodem na to, że nawet mniejsze miasta mogą wdrażać nowoczesne i ekologiczne rozwiązania poprawiające jakość życia.
Tężnia solankowa w Orzyszu – o projekcie
Tężnia solankowa powstała między ul. Leśną a 1 Maja, w bezpośrednim sąsiedztwie plaży miejskiej, stadionu oraz terenów rekreacyjnych. Inwestycję zrealizowano jako część większego przedsięwzięcia, obejmującego również grotę solną i budynek sanitarny.
Projekt ukończono w 2025 r., a jego otwarcie odbyło się 8 czerwca – w roku obchodów 300-lecia nadania praw miejskich Orzyszowi. Całość sfinansowano głównie ze środków rządowego programu Polski Ład, przy budżecie przekraczającym 4,6 mln zł.
Fot. Tężnia solankowa w Orzyszu. Materiały konkursowe.
Korzyści społeczne: zdrowie, integracja i rekreacja
Tężnia tworzy mikroklimat zbliżony do nadmorskiego – bogaty w jod, brom i inne minerały. Inhalacje solankowe wspierają leczenie astmy, alergii, chorób skóry i układu oddechowego, wzmacniają odporność oraz poprawiają ogólne samopoczucie.
Obiekt szybko stał się miejscem spotkań mieszkańców. Seniorzy, rodziny z dziećmi i turyści korzystają z niego zarówno rekreacyjnie, jak i podczas wydarzeń kulturalnych organizowanych w przestrzeni wokół tężni.
Wpływ na bioróżnorodność
Wokół tężni zaplanowano liczne nasadzenia roślin, w tym drzew, krzewów ozdobnych, roślin okrywowych, traw oraz pnączy maskujących. Dobór gatunków odpornych na zasolenie oraz odpowiednich do lokalnych warunków siedliskowych sprzyja:
- zwiększeniu bioróżnorodności,
- pojawianiu się owadów zapylających,
- tworzeniu korzystnego mikroklimatu,
- wzmacnianiu miejskich ekosystemów.
Fot. Tężnia solankowa w Orzyszu. Materiały konkursowe.
Znaczenie ekonomiczne projektu
Inwestycja pozytywnie wpływa na gospodarkę lokalną. Na etapie realizacji powstały nowe miejsca pracy, a po otwarciu obiekt zwiększył atrakcyjność turystyczną Orzysza.
Tężnia przyciąga odwiedzających z regionu, wspierając lokalne usługi, gastronomię i mały biznes. Poprawa jakości przestrzeni publicznej oraz zdrowotnego potencjału miasta wpływa także na wzrost zainteresowania osiedlaniem się w gminie.
Lokalny mikroklimat i adaptacja do zmian klimatu
Tężnia poprawia jakość powietrza i lokalny mikroklimat dzięki stałemu rozpylaniu aerozolu solankowego. Choć jej wpływ na klimat globalny jest pośredni, inwestycja wspiera odporność środowiskową miasta, zwiększa udział zieleni oraz promuje praktyki proekologiczne.
Fot. Tężnia solankowa w Orzyszu. Materiały konkursowe.
Dobrostan mieszkańców i turystów
Regularne korzystanie z tężni:
- zmniejsza poziom stresu,
- poprawia kondycję skóry,
- działa relaksująco,
- wspiera profilaktykę zdrowotną,
- sprzyja aktywności na świeżym powietrzu.
Przestrzeń wokół obiektu została zaprojektowana tak, aby sprzyjać odpoczynkowi, spacerom i aktywności społecznej.
Fot. Tężnia solankowa w Orzyszu. Materiały konkursowe.
Materiały, zieleń i jakość wykonania
Tężnię wykonano z naturalnych materiałów o wysokiej odporności: konstrukcję tworzy drewno sosnowe i świerkowe, a wypełnienie – gałązki tarniny, znanej z właściwości antybakteryjnych.
Projekt zieleni obejmuje:
- nasadzenia drzew wysokich i niskich,
- grupy krzewów w donicach,
- roślinność okrywową i trawy,
- pnącza maskujące konstrukcję,
- renowację trawników przy użyciu mieszanek traw parkowych dostosowanych do cienistych stanowisk.
Fot. Tężnia solankowa w Orzyszu. Materiały konkursowe.
Holistyczne i cyrkularne podejście
Inwestycja została zaprojektowana z uwzględnieniem ochrony środowiska:
- korzysta z lokalnych źródeł solanki, ograniczając ślad transportowy,
- wykorzystuje systemy recyrkulacji wody,
- stosuje energooszczędne rozwiązania,
- bazuje na trwałych, ekologicznych materiałach,
- minimalizuje odpady w trakcie eksploatacji.
Projekt harmonijnie łączy funkcje zdrowotne, środowiskowe i społeczne.
Wartość innowacyjna
Tężnia solankowa w Orzyszu wyróżnia się:
- połączeniem funkcji rekreacyjnych i prozdrowotnych,
- wysoką jakością materiałów,
- wykorzystaniem efektywnych technologii,
- wpływem na rozwój turystyki zdrowotnej,
- aktywnym udziałem społeczności i możliwością pozyskania środków unijnych.
To przykład nowoczesnej, proekologicznej infrastruktury, która wzmacnia potencjał regionu Warmii i Mazur.
Tężnia solankowa w Orzyszu znacząco podnosi jakość życia mieszkańców i rozwija zieloną infrastrukturę miasta. Łączy funkcje zdrowotne, społeczne, ekologiczne i turystyczne, stając się ważnym elementem lokalnej tożsamości oraz przykładem dobrze zaprojektowanej przestrzeni miejskiej.
