Moda na życie w kontakcie ze środowiskiem oraz powrót do natury wynika z naszej wrodzonej potrzeby obcowania z przyrodą. Z powodu rozwoju cywilizacji i naszego coraz bardziej zurbanizowanego stylu życia, kontakt z naturą staje się coraz bardziej sporadyczny. Jednakże nasza naturalna potrzeba obcowania z przyrodą wciąż istnieje i może poprowadzić nas do pozytywnych zmian. Czas na ogrodową terapię w wielkim mieście!
Współczesna nauka potwierdza korzystny wpływ roślin na człowieka. Obcowanie z zielenią, zarówno przez pielęgnację roślin w domu czy ogrodzie, jak i przez pobyt w parkach lub innych naturalnych przestrzeniach, ma działanie relaksujące, redukuje stres i napięcie, poprawia koncentrację oraz regeneruje organizm. Widok przyjaznego i naturalnego krajobrazu działa kojąco na naszą psychikę, dając nam poczucie bezpieczeństwa.
Czym jest hortiterapia?
Właśnie na tym polega hortiterapia, czyli leczenie ogrodem. Jest to interdyscyplinarna dziedzina, która łączy wiedzę medyczną z wiedzą przyrodniczo-ogrodniczą. Hortiterapia jest stosowana w różnych miejscach, takich jak oddziały służby zdrowia, opieki lub edukacji, a także w przestrzeniach otwartych – parkach czy ogrodach botanicznych. Poprzez wykonywanie prac ogrodniczych, pielęgnację roślin lub po prostu przebywanie wśród zieleni, hortiterapia poprawia jakość życia, kondycję fizyczną, a także pomaga w nawiązywaniu relacji społecznych.

Fot. Katya_Ershova / Pixabay
Jakie korzyści daje terapia ogrodem?
Korzyści wynikające z kontaktu z naturą są liczne. Nie tylko poprawiają nasze zdrowie fizyczne i psychiczne, ale także przyczyniają się do wzrostu samooceny, podnoszą pewność siebie oraz dają satysfakcję i wspomagają rozwój osobisty. Kontakt z roślinami i przyrodą może być realizowany na różne sposoby, dostosowane do naszych możliwości i upodobań. Może to być pielęgnacja roślin w domu, uprawa działki, opieka nad przestrzenią zieleni wokół naszego miejsca zamieszkania, aktywność fizyczna na świeżym powietrzu lub spędzanie czasu na spacerach i relaksie w parkach.
Warto pamiętać o słowach Hipokratesa, że lekarz leczy, a natura uzdrawia. Dlatego zachęcamy do częstszego kontaktu z roślinami i przyrodą, nawet w środowisku miejskim. Hortiterapia może być stosowana przez każdego, niezależnie od wieku czy stanu zdrowia.
Hortiterapia w Polsce – wciąż zbyt mało popularna?
Hortiterapia jest popularna w wielu krajach Europy, w USA, a nawet w Japonii. W Polsce dopiero się rozwija i zyskała na znaczeniu w kilku ostatnich latach. Jak ocenia hortiterapeutka i florystka Monika Tempłowicz w rozmowie z portalem KRN.pl:
– Związane jest to przede wszystkim z zupełnie innym podejście do tematu hortiterapii oraz możliwościami finansowymi, jakimi dysponuje się w tych krajach. W Polsce ciągle brakuje środków na wsparcie tej zielonej terapii, uznawanej tylko za element wspomagający leczenie tradycyjne. Jednak na przestrzeni ostatnich lat obserwujemy pewien dynamizm w rozwoju hortiterapii także w naszym kraju. (…) Poprzez wykorzystanie różnych dofinansowań powstają w Polsce ogrody terapeutyczno -sensoryczne m.in. Park Orientacji – ogród zmysłów dla niewidomych w Owińskach, Ogród w Pruszkowie czy Muszynie. Celem tych inwestycji jest stworzenie miejsc, w których w sposób zintensyfikowany i celowy aktywizuje się nie tylko zmysł wzroku, ale przede wszystkim słuchu, węchu, smaku oraz dotyku. Przeznaczone są one dla osób z niepełnosprawnościami, ale mogą je także użytkować osoby zdrowe – dodaje hotriterapeutka.
Ogrody terapeutyczne w Polsce
Ogród Doświadczeń im. Stanisława Lema w Krakowie
Ogród Doświadczeń im. Stanisława Lema jest oddziałem Muzeum Inżynierii i Techniki. Powstał we wrześniu 2007 roku jako pierwszy park edukacyjny w Polsce mający na celu popularyzację fizyki. Od kwietnia 2008 roku jest częścią Muzeum. Wśród parkowej zieleni znajduje się obecnie ponad 100 stanowisk do wykonywania prostych eksperymentów fizycznych z dziedziny akustyki, mechaniki, hydrostatyki i optyki. Do głównych atrakcji należy sześciometrowa rakieta, z której wypuszczone są dwie zjeżdżalnie. Jedna z nich ma kształt fragmentu cykloidy, czyli krzywej najszybszego spadku. Zjeżdżalnia obok jest prosta, dzięki czemu łatwo można się przekonać, na której szybciej się zjeżdża. Wielką popularnością cieszy się także jedyny w Polsce rower jeżdżący po linie. Zawieszony pod nim ciężar powoduje znaczne obniżenie środka ciężkości i przez to zapewnia stabilność całego układu.
Jak czytamy na stronie ogrodu:
– Idea stworzenia w Krakowie sensorycznego parku edukacyjnego, z interaktywną ekspozycją przybliżającą prawa fizyki, pojawiła się w środowisku animatorów kultury i ekologów w latach 90. XX wieku. Dopiero jednak w 2004 roku Program Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL i projekt Partnerstwa Inicjatyw Nowohuckich „Nowa Huta – Nowa Szansa” stworzyły warunki do realizacji tego eksperymentalnego przedsięwzięcia. Pomysł został zrealizowany z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL oraz ze środków gminy miejskiej Kraków. Jego realizatorem był Ośrodek Kultury im. Cypriana Kamila Norwida przy współpracy ze Stowarzyszeniem „Siemacha” oraz Krakowskim Zarządem Komunalnym (obecnie: Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu). Rada Miasta nadała Ogrodowi Doświadczeń imię Stanisława Lema. Inspiracją dla realizatorów było Pole Doświadczeń Zmysłowych w Norymberdze działające od 1996 roku. Modele zostały zaprojektowane i wykonane przez zespół krakowskich ekspertów reprezentujących różne dziedziny wiedzy, między innymi architekturę, fizykę i dydaktykę.
Ogród sensoryczny Ostoja we Wrocławiu
Ogród sensoryczny Ostoja znajduje się we Wrocławiu i jest miejscem stworzonym specjalnie dla osób z niepełnosprawnościami oraz dla wszystkich, którzy pragną w pełni cieszyć się naturą. Ogród został zaprojektowany tak, aby stymulować różne zmysły i dzięki temu być miejscem relaksu, edukacji i terapii.
W Ogródku sensorycznym Ostoja można znaleźć różnorodne elementy, które zachęcają do interakcji i eksploracji. Są tam ścieżki z różnymi powierzchniami, takimi jak trawa, piasek czy drewno, które pobudzają zmysł dotyku. Znajdują się również liczne rośliny o bogatych kształtach, fakturach i zapachach, które zapewniają przyjemne doznania wizualne i zapachowe. Istnieją także miejsca do odpoczynku, takie jak hamaki, ławki i altanki, które umożliwiają relaks w otoczeniu przyrody. Dodatkowo ogród sensoryczny Ostoja oferuje różnorodne atrakcje, takie jak fontanny wodne, chodzenie po kłodach, mini plac zabaw, instrumenty muzyczne i wiele innych, które angażują zmysł słuchu, wzroku i ruchu. Cały ogród został tak zaprojektowany, aby zapewnić bezpieczne i przyjazne środowisko dla osób o różnych potrzebach i umiejętnościach.
Ostoja jest nie tylko miejscem rekreacji i relaksu, ale także stanowi ważne narzędzie terapeutyczne. Wielu terapeutów i specjalistów korzysta z tego miejsca do prowadzenia terapii sensorycznych, terapii zajęciowej i innych form terapii, które wykorzystują zmysłową stymulację w przyrodzie. To wspaniałe miejsce, które umożliwia wszystkim osobom, niezależnie od ich umiejętności, cieszenie się przyrodą i doświadczanie różnorodnych bodźców zmysłowych. Ogród we Wrocławiu jest prawdziwą oazą, gdzie można w pełni zanurzyć się w przyrodzie i czerpać radość z interakcji ze światem zmysłów.
Tekst na podstawie:
https://www.krn.pl/artykul/hortiterapia-ogrody-terapeutyczne-w-przestrzeni-miejskiej,3634
https://focusgarden.pl/poradnik/bez-kategorii/hortiterapia-jak-urzadzic-ogrod-terapeutyczny/


